Su faturasındaki açıklanamayan artış, duvarın dibinde büyüyen nem lekesi ya da alt komşunun tavanındaki sarı halka — üçü de aynı şeyi söyler: bir yerde su kaçıyor. İyi haber şu ki kaçakların büyük kısmı gözle görülür noktalarda olur ve ustayı çağırmadan önce yapacağınız yarım saatlik kontrol, hem sorunu daraltır hem tamiri hızlandırır.
Kaçak var mı? Sayaç testi
Bu, tesisatta yapılan en kesin ve en basit testtir. Evdeki bütün muslukları kapatın; çamaşır ve bulaşık makinesinin çalışmadığından, rezervuarın dolmayı bitirdiğinden emin olun.
- Su sayacına gidin ve en küçük göstergeyi (kırmızı ibre / yıldız) not edin.
- Hiç su kullanmadan 1-2 saat bekleyin.
- Göstergeye tekrar bakın: kıpırdadıysa tesisatta kaçak vardır.
- Hiç kıpırdamadıysa kaçak yok; fatura artışının sebebi başkadır.
Gece yatmadan sayacı okuyup sabah tekrar bakmak, ibrenin çok yavaş döndüğü küçük kaçakları da yakalar.
Kaçak nerede? Daireyi ikiye bölün
Kaçağın varlığını doğruladıysanız sıradaki adım alanı daraltmak. Dairenin girişindeki ana vanayı kapatın ve sayacı tekrar izleyin. Sayaç durduysa kaçak daire içindedir; hâlâ dönüyorsa sorun sayaçla daire arasındaki hatta, yani ortak alandadır — bu durum doğrudan yöneticiyi ilgilendirir.
Daire içinde ise banyo, mutfak ve balkon vanalarını tek tek kapatarak aynı testi tekrarlayın. Hangi vana kapandığında sayaç duruyorsa kaçak o hattadır.
Görünür noktaları kontrol edin
Kaçakların önemli bir bölümü duvarın içinde değil, gözünüzün önünde olur. Bu noktaları kuru bir kâğıt havluyla silin ve on dakika sonra tekrar bakın: kâğıt nemleniyorsa kaynağı bulmuşsunuz demektir.
- Lavabo ve eviye altındaki sifon bağlantıları.
- Batarya gövdesinin tezgâha oturduğu yer ve altındaki esnek bağlantı hortumları.
- Rezervuar iç takımı ve klozete bağlandığı conta.
- Çamaşır ve bulaşık makinesinin giriş hortumu ile musluk bağlantısı.
- Kombi altındaki bağlantılar ve genleşme kabı tahliyesi.
- Duş bataryası ile duvar arasındaki rozet çevresi.
Bu noktalarda tespit edilen sızıntıların çoğu conta yorulmasından kaynaklanır ve basit bir değişimle biter.
Sessiz kaçak: rezervuar
Faturayı en çok şişiren ve en zor fark edilen kaçak rezervuardır, çünkü su doğrudan klozete akar ve hiçbir iz bırakmaz. Test etmek için klozet iç yüzeyine, su seviyesinin hemen üstüne birkaç damla gıda boyası ya da renkli bir sıvı damlatın.
Sifonu çekmeden yarım saat bekleyin. Klozet haznesindeki su renklendiyse rezervuardan sürekli sızıntı var demektir. Bu genellikle iç takımın alt contasının kireçlenmesinden kaynaklanır ve iç takım değişimiyle çözülür.
Duvar ve zemin içindeki kaçaklar
Görünür noktalarda bir şey bulamadıysanız ve sayaç hâlâ dönüyorsa kaçak gömülü tesisattadır. Belirtiler oldukça karakteristiktir:
- Duvarın dibinden yukarı doğru genişleyen, kenarı koyu nem lekesi.
- Sebepsiz kabaran boya, kavlayan sıva veya şişen süpürgelik.
- Zeminde belirli bir noktanın sürekli sıcak olması (sıcak su hattı kaçağı).
- Sessiz evde duyulan sürekli, hafif su sesi.
- Alt komşunun tavanında büyüyen leke.
- Fayans derzlerinde kararma ve sürekli ıslak kalan bir bölge.
- Kombi basıncının sürekli düşmesi — bu, temiz su tarafında değil ısıtma devresinde kaçak olduğunu gösterir.
Sıcak su hattındaki kaçak zemini ısıttığı için çıplak ayakla gezerek kabaca yerini bulabilirsiniz — profesyoneller de termal kamerayla aynı prensibi kullanır.
Kaçağı önlemek: yılda bir yapılacaklar
Tesisat arızalarının büyük kısmı bir gün içinde ortaya çıkmaz; aylarca yorulan bir parça sonunda teslim olur. Yılda bir yapılacak kısa bir kontrol, bu parçaları teslim olmadan yakalar.
- Çamaşır ve bulaşık makinesinin giriş hortumlarını kontrol edin: kabarma, çatlak ya da pas varsa değiştirin. Bu hortumlar patladığında dakikada litrelerce su akıtır.
- Batarya altındaki esnek bağlantıları elle yoklayın; yüzeyde nem hissi varsa conta yorulmuştur.
- Rezervuar iç takımını renk testiyle kontrol edin.
- Uzun süre evde olmayacaksanız (tatil, seyahat) daire ana vanasını kapatın.
- Kışın kullanılmayan balkon musluğunu boşaltın: donan su borusu çatlatır.
- Lavabo ve eviye altını yılda bir boşaltıp tabanına elinizi sürün: kuru olmalı, en küçük nem bile erken uyarıdır.
Bir de fazla su basıncı meselesi var. Şebeke basıncının yüksek olduğu binalarda contalar ve bağlantılar sürekli zorlanır; su darbesi denen ani basınç dalgası eklerde yorulmayı hızlandırır. Musluğu kapattığınızda borularda “tak” sesi duyuyorsanız basınç düşürücü ihtiyacı olabilir.
Ne zaman kendiniz, ne zaman usta?
Ayrım nettir: bağlantı noktasındaki, vanayla izole edilebilen ve sökülebilir bir parçadaki sızıntı ev işi sayılır. Gömülü tesisat, ana kolon ve doğalgaz-kombi tarafı ise ustanın işidir.
Kendiniz yapabilirsiniz
- Batarya ve sifon contası değişimi.
- Esnek bağlantı hortumu değişimi.
- Rezervuar iç takımı değişimi.
- Musluk salmastrası sıkma.
Usta çağırın
- Duvar veya zemin içindeki kaçaklar.
- Ana kolon ve sayaç öncesi hat.
- Kombi, petek ve doğalgaz hattı ile ilgili her şey.
- Kaynağı bulunamayan, ama sayaçta görünen kaçaklar.
Usta çağıracaksanız bu yazıdaki testlerin sonucunu not edip verin: “sayaç kapalıyken dönüyor, ana vana kapanınca duruyor, banyo hattını kapatınca duruyor” cümlesi ustanın yarım saatlik arama işini baştan bitirir. Tesisatta teşhis süresi çoğu zaman tamir süresinden uzundur; daralttığınız her alan doğrudan işçilik süresinden düşer.
Bir de şu var: kaçak bulunduktan sonra genellikle küçük bir parça değişir, ama o parçayı bulmak için duvar açılmışsa yeniden kapatma, sıva ve boya işi devreye girer. Bu yüzden duvar açıldığında aynı hattaki yorulmuş diğer bağlantıları da yenilemek — usta oradayken — ikinci bir açma masrafını önler.
Kaçağı ertelemek en pahalı seçenektir: bir conta değişimiyle çözülecek sorun, birkaç ay sonra parke, boya ve alt komşunun tavanı olarak geri döner. Kaynağı daralttıysanız, gereken conta ya da vanayı tezgâhta birlikte seçelim.
